Câu chuyện thợ kỹ thuật sửa tivi hỏng cổng Optical, 3.5mm mất tiếng tại Phú Cường

Cuốc gọi buổi sáng và căn bệnh tivi "tịt ngòi" đường xuất âm thanh

Cái nghề thợ điện tử này nhiều khi vất vả, lúc giáp hạt thì anh em thợ trong xưởng cứ xoay như chong chóng, làm từ sáng sớm đến tối mịt không có thời gian nghỉ ngơi. Sáng hôm qua, tôi (thợ Đạt) và cu Toàn đang mải cắm cúi kiểm tra lại khối nguồn của mấy con máy tồn từ hôm trước thì điện thoại réo liên hồi. Đầu dây bên kia là giọng cậu Phúc – một thanh niên 25 tuổi làm bảo vệ, nhà ở mạn gần Chợ Phú Cường. Ở khu này, anh em thợ hay trêu gọi cậu ấy là "bác Phúc" vì tướng tá to cao, nói năng bệ vệ chững chạc lắm.

Phúc kể giọng khá bức xúc: "Anh Đạt à, rảnh chạy qua ngó giúp em cái tivi với. Hôm nay ngày nghỉ, sáng ra định cắm cái amply hát hò tí mà nó tịt ngòi anh ạ. Rõ ràng hình ảnh vẫn đẹp, loa trong của tivi vẫn kêu, thế mà em cắm dây quang Optical sang amply nó chả ra tí tín hiệu nào. Cáu quá em rút ra, cắm cái giắc 3.5mm vào loa kéo ngoài hiên cũng im ru. Anh xem nó bị cái chứng gì?"

Nghe mô tả bệnh, kinh nghiệm mười mấy năm cầm mỏ hàn mách bảo tôi ca này không hề đơn giản là lỏng dây. Hiện tượng tivi vẫn lên hình, loa trong vẫn hát nhưng mất hoàn toàn tín hiệu xuất ra các cổng ngoại vi (Optical/3.5mm) thì 90% là lỗi chết IC xử lý tín hiệu âm thanh trên bo chính (Mainboard), hoặc rạn chân socket tiếp xúc. Tôi bảo cu Toàn nhặt vội cái đồng hồ vạn năng, trạm hàn nhiệt và hộp linh kiện, hai anh em nổ xe máy xé gió chạy thẳng vào ngõ.

Bắt đúng bệnh vi mạch và nguyên tắc làm nghề rạch ròi tài chính

Từ xưởng chạy cắt qua mặt đường quốc lộ rẽ vào Đình Thụy Hương, luồn lách qua mấy con ngõ nhỏ ngoằn ngoèo ở Thôn Hương Đình. Thợ thuyền bám trụ ở cái xã Phú Cường này bao năm, ngóc ngách nào chả thuộc như lòng bàn tay. Đến nhà, Phúc khệ nệ lôi chiếc tivi Samsung 65Q9FN to đùng, nặng trịch từ trên kệ xuống giữa phòng khách. Nhìn nền gạch men sáng bóng của nhà cậu ấy, tôi vội xua tay:

"Từ từ em ơi, để anh rải tấm bạt nỉ chuyên dụng ra đã, úp mặt kính xuống sàn gạch nhỡ có hạt cát nó xước xát ra đấy thì hỏng bét". Tôi và cu Toàn nhẹ nhàng úp tivi xuống bạt, tháo vỏ ốc mặt lưng. Từng con ốc tháo ra, tôi đều bỏ cẩn thận vào một chiếc hộp nhựa có gắn nam châm, tuyệt đối không vứt vương vãi ra sàn.

Tháo ốp lưng, bo mạch chủ (Mainboard) hiện ra. Tôi dùng đồng hồ vạn năng đo kiểm tra các đường nguồn 5V, 12V cấp lên khối Audio. Dòng điện vẫn ổn định, nhưng khi chạm que đo vào đường tín hiệu DAC (chuyển đổi số sang tương tự), chỉ số điện áp sụt hẳn. Vạch kính lúp lên soi, con IC điều khiển cổng quang Optical dán sát góc mép mên chính đã có vết nứt nhỏ bằng sợi tóc do quá nhiệt.

Tôi chỉ tận nơi cho Phúc xem: "Chết IC xuất âm thanh rồi em ạ. Bệnh này thường do lúc amply đang bật công suất lớn, em cắm rút dây quang hoặc giắc 3.5mm đột ngột, nó tạo ra dòng xung điện dội ngược từ amply lên thẳng tivi, đánh thủng luôn con chip này. Cái này phải dùng máy khò nhấc IC cũ ra, đóng IC mới vào mới cứu được".

Tính tôi đi làm thợ xưa nay luôn giữ nguyên tắc tiền trao cháo múc, làm đến đâu tính tiền đến đó. Dù quen biết tôi cũng mở điện thoại, đọc cho cậu ấy xem bảng giá chuẩn để anh em thoải mái tư tưởng.

Bảng chi phí khắc phục lỗi mất âm thanh ngoại vi (Áp dụng cho dòng Samsung/LG/Sony):

Phúc nghe xong chép miệng: "Của đau con xót, con tivi này bố em mới cho đầu năm, vứt đi thì phí quá. Anh cứ chuẩn giá mà làm cho em, miễn sao tiếng xuất ra amply căng đét là được". Tôi vỗ vai cậu em: "Chú yên tâm, anh báo giá một lần, đúng giá đúng bệnh, không bao giờ vẽ việc lăng nhăng".

Chuyện phiếm nghề thợ: Tại sao tivi đời mới mỏng manh dễ "đột quỵ"?

Trong lúc tôi điều chỉnh nhiệt độ mỏ khò, cẩn thận nhấc con chip hỏng ra khỏi mên, cu Toàn lấy chổi lông mềm quét dọn sạch sẽ lớp bụi bám kín đặc ở các khe tản nhiệt. Phúc ngồi rót chén nước chè, tò mò hỏi: "Sao tivi đời cũ cái màn hình dày cộp như cái thùng phi nhà nội em dùng chục năm chả sao, mà tivi mỏng bây giờ hay chết yểu thế anh?"

Uống ngụm nước, tôi chậm rãi kể chuyện nghề. Đồ điện tử bây giờ hãng nào cũng đua nhau làm mỏng dính, tràn viền cho đẹp, nên linh kiện bên trong bị ép phải chạy ở nhiệt độ rất cao. Với tư cách là một dịch vụ bảo trì và sửa chữa tivi tại Phú Cường va vấp hàng ngàn ca bệnh, tôi thuộc nằm lòng đặc tính của từng ông lớn:

Như tivi Sony, chất lượng hình ảnh nét căng, âm thanh hay, nhưng hễ mạch bị lỗi nhẹ, sụt áp một chút là nó kích hoạt mạch bảo vệ, ngắt toàn bộ máy rồi nháy đèn đỏ liên tục (nháy 2 nhịp, 5 nhịp, 6 nhịp...). Thấy đèn đỏ nháy là anh em thợ biết ngay nó hỏng bo nguồn hay lỗi mạch Panel.

Còn với dòng Samsung như của nhà Phúc, máy chạy rất mượt nhưng hay bị bệnh treo logo, cứ lên tắt rồi lên tắt liên tục. Nhiều ca dùng quá 3 năm, tản nhiệt kém làm dải LED nền bên trong ải ra, dẫn đến cháy bóng, màn hình bị tối đen một nửa. Riêng các bác dùng LG, ưng nhất cái chuột bay (Remote Magic) lướt web vèo vèo, nhưng ở miền Bắc khí hậu nồm ẩm, tivi LG kê sát tường ẩm rất dễ bị lỗi đường lệnh CKV, gây ra hiện tượng sọc ngang, loang màu màn hình. Gặp ca đó, thợ phải dùng máy dập để ép lại Tab màn hình mới hết.

Thấy Phúc gật gù, tôi dặn thêm một bài học đắt giá: "Nhà em hoặc hàng xóm có ai tivi hỏng, tuyệt đối đừng lên mạng xem ba cái clip trên YouTube dạy tự sửa rồi hì hục lấy dao nậy viền màn hình nhé. Tấm kính màn hình (Cell kính) nó mỏng như tờ giấy, cạy không đều tay, nứt toác một cái là hỏng bét. Thay cái màn hình mới bằng 70% tiền mua tivi, lúc đấy lại xót xa trong lòng".

Cái tình của thợ bản địa và chiếc tivi cũ hồi sinh

Chừng 20 phút hì hục, tôi đóng xong con chip mới, dùng dung dịch vệ sinh lau sạch bong vết nhựa thông trên bo mạch. Đóng vỏ ráp máy, cắm dây quang từ tivi xuống amply, bật công tắc điện. Tiếng nhạc bốc lên đánh rung cả cửa kính. Phúc cười tươi rói, ra chiều ưng ý lắm.

Tiện tay cất mỏ hàn, ngước mắt lên cái giá treo tivi trên tường, tôi thấy dàn ốc vít rỉ sét, mảng tường có dấu hiệu nứt vữa bở lả. Nhóm thợ chúng tôi có thói quen làm xong là phải an toàn tuyệt đối. Tôi bảo cu Toàn xách máy khoan ra, đóng lại mấy con tắc-kê mới cứng, xiết chặt ngàm thép vào tường. Sẵn cuộn dây thít, tôi buộc gọn luôn mớ cáp quang, cáp mạng lằng nhằng phía sau kệ máy. Mấy việc lặt vặt này mình hỗ trợ anh em, làm ơn không mong báo đáp, chủ yếu để cái máy chạy ổn định dài lâu.

Thực ra, đội thợ anh Chuẩn với anh em kỹ thuật chúng tôi ở đây bám địa bàn quanh năm. Bà con ở các thôn từ Thạch Lỗi, Tân Trại cho đến dọc khu vực sân bay, hễ có việc là lại réo tên. Đôi khi đi sửa, gặp những gia đình muốn bán đồng nát mấy cái tivi 32, 40 inch đời cũ vì bị sọc kẻ nhỏ hoặc hỏng cổng mạng, anh em tôi lại mua gom về. Tối đến rảnh rỗi, mấy anh em hì hục tháo ra, thay vỉ bo mạch, dán lại lớp mica tán quang cho sáng rõ. Những chiếc tivi ấy tuy không hoàn hảo như máy mới, nhưng thỉnh thoảng chúng tôi lại mang đi tặng hoặc để lại với giá rẻ như cho cho mấy cụ già neo đơn trong thôn xóm lấy cái xem bản tin thời sự. Lấy thiện làm gốc, thi ân bất cầu báo, sống với nghề thì nghề cũng chẳng phụ mình.

Đồ điện tử dở chứng là chuyện bình thường, quan trọng là chọn đúng thợ, bắt đúng bệnh. Sửa xong cho Phúc, tôi cuộn gọn lại cuộn băng dính, nhặt sạch từng mẩu thiếc, lau dọn nền gạch không để vương một cọng rác nào.

Quý bà con cô bác quanh khu vực Phú Cường, nếu một ngày tivi đang xem mà lăn ra chớp nháy, tối đen, hoặc đột nhiên câm bặt như ca máy hôm nay, đừng để sự cố làm gián đoạn phút giây thư giãn của gia đình. Hãy gọi ngay cho anh em kỹ thuật qua số điện thoại 0961 224 956. Bất kể nắng mưa, nhận báo bệnh qua Zalo, thợ sẽ đến tận nhà bắt đúng bệnh, báo chuẩn giá, chữa tận gốc!